Charley Toorop, de schilderes van het zwijgen
Jeugd
Uit 1925 stamt het 'zelfportret tegen muur'. We zien een jonge vrouw die
strak voor zich uit kijkt. Een hoekige wijd vallende kraag omringt de als een
cilinder geschilderde hals. De mond is gesloten. Het gezicht drukt tege-
lijkertijd opstandigheid en isolement uit. Zoals een puber die zich voor het
eerst alleen tegenover de wereld geplaatst ziet. De achtergrond is een
gemetselde muur. De weg terug is afgesloten. Ook de toeschouwer bevindt zich
op korte afstand van de muur. Veel dichterbij kun je niet komen.
Annie Caroline Pontifex Toorop werd op 24 maart 1891 in Katwijk geboren als
tweede kind van Jan Toorop en Annie Hall. Hun eerste kind was vier jaar
tevoren kort na de geboorte overleden. De verstandhouding tussen de ouders
was -eigenlijk al vanaf de verloving- slecht. De hartstochtelijke op Java
geboren kunstschilder en de koele Iers-Schotse moeder groeiden steeds verder
uit elkaar. De komst van Charley bracht daar geen verandering in. Het kind
had tussen de ruzieënde ouders in geen gemakkelijke jeugd. Charley was erg op
haar vader gesteld. Van hem ervaarde ze warmte en waardering, maar op
elfjarige leeftijd werd ze van hem gescheiden. De verhouding tussen de ouders
was zo verslechterd dat Annie Hall tijdelijk terug ging naar haar familie. Ze
nam haar dochter mee; eerst naar Leamington (Engeland), later naar Parijs.
Door een steeds grotere affiniteit met het katholieke geloof weigerde ze te
scheiden en keerde ze terug naar Nederland. Jan Toorop ging in 1905 ook over
tot het katholicisme. Na de hereniging was hij veel op reis, hetzij om te
werken of om zijn vrouw te ontvluchten. Zo groeide Charley op in de
victoriaans-katholieke wereld van haar moeder.
>
|