Charley Toorop, de schilderes van het zwijgen
Het huwelijk met Henk Fernhout
In 1909 verhuisde het gezin naar Nijmegen. Voor Jan Toorop begon daar zijn
bloei als kunstenaar in katholieke kringen. Voor Charley was de overgang geen
verbetering. In Amsterdam had ze de nieuwe generatie schilders ontmoet: Mon-
driaan, Spoor, Sluyters. In die groep leerde ze ook Henk Fernhout kennen, een
filosofie student met anarchistische ideeën, die vol was van Nietsche,
Schopenhauer en Hegel. Het vrije anti-burgerlijke leven trok haar aan. De
sfeer thuis werd steeds ondragelijker voor haar. Door het huwelijk met Henk
Fernhout -zeer tegen de zin van de ouders- probeerde ze er aan te ontsnappen.
Ze kwam van de regen in de drup. De filosoof raakte aan de drank en had
weinig lust het jong gezin te onderhouden. (Charley kreeg drie kinderen:
Edgar, John en Annie). In agressieve buien sneed hij het schilderwerk van
Charley aan stukken. Het huwelijk hield niet lang stand.
In 1920 schilderde Charley 'Het gezin in de kamer met lamplicht'. Zes mensen
zitten rond een dofrode tafel in een donkere ruimte. Zwijgend. Ieder op
zichzelf. De monden strak gesloten. Op de achtergrond een klok zonder
wijzers. Daarnaast, buiten de kring, het grote hoofd van 'vader'. De moeder
in het midden van het doek heeft een kind in de armen dat de toeschouwer
doordringend aankijkt. De sfeer is beklemmend. Schilderde ze hier de stemming
van haar jeugd, of die uit haar eigen gezin? Op de voorgrond zit een meisje
met gebogen hoofd ijverig te breien.
>
|